Kasaysayan ng Asya: Isang Pagbabalik Tanaw

(INTRODUKSYON)

Mahalagang pag-aralan ang Asya. Isa ito sa pinakaunang tao sa daigdig. Dito umusbong ang tatlo sa apat na unang kabihasnan sa daigdig. Lahat ng rehiyon ay nagmula rito. Maraming kaalaman at pagtuklas ang iniambag ng Asya na ikinasulong ng pandaidigang kabihasnan.

Pinakamakasaysayang kontinente ang Asya. Bukod sa pinagmulan ito sa ng mga sainaunang kabihasnan, ito ang sentro ng kaganapan sa daigdig hanggang sa ika-16 na siglo. Sa maaga pang panahon, nagkaroon na ng ugnayang pang-kultura at pangkalakalan ang Asya sa Europa.

Sa ngayon, hindi matatawaran ang kahalagahan ng Asya sa daigdig. Mahigit kalahati ng populasyon ng daigdig ay Asyano. Malaki ang bahagi nito sa nagaganap na globalisasyon. Marami sa maunlad at papaunlad na ekonomiya ay nasa Asya. Sentro rin ito ng mga kasalukuyang isyu, suliranin, at pagmamalasakit (concerns) na kinakaharap ng daigdig.

Tinatalakay dito ang proseso ng ebolusyong biyolohikal at kultural; pag-usbong ng mga sinaunang kabihasnan; at ang mahahalagang pangyayari sa limang rehiyon ng Asyahanggang sa ika-16 na siglo. Bibigyang-tuon din ang ang mga relihiyon, kultura at lipunang Asyano.

Ebolusyong Kultural sa Asya

Tanda ng matalinong tao ang kakayahan na gumawa ng mga kagamitan mula sa mga bagay na nasa kanyang kapaligiran.

Umusbong ang ebolusyong kultural sa Asya. Ngayon isa-isahin nating ibuod ang mga kulturang nagsulputan noon.

Kulturang Paleolitiko (Old Stone Age; 400,000 – 8500 B.C.E.)

• Nagmula sa salitang greek na “palaios” na ibig sabihin ay matanda at “lithic” na bato

• Ang mga Homo Sapiens Sapiens ang bumuo ng kulturang ito

HOMO SAPIENS SAPIENS

• Malaki ang pag-asa ng tao sa kapaligiran sa panahong ito

• Ang mga lalaki ay natutong mangaso, samantalang ang mga babae naman ay natutong maghanap ng pagkain at magbantay ng apoy

• Pinakamahalagang natuklasan sa panahong ito ang apoy

pinakamahalagang natuklasan nila-apoy

Ang taong Paleolitiko ay matalino sa larangang ispiritwal

May mga nakaguhit na mga hayop sa daigdig ng mga kuweba sa Altamira, Spain at Lascaux, france na nagpapatibay na hindi padadaig ang mga taong Paleolitiko sa pangangaso.

cave painting (Lascaux, FRANCE)

Sa tradisyon nila, ang paglilibing ng yumaong katawan ay mababaw lang. Sapagkat sa paniniwala nila, nagpapatuloy ang buhay sa kabilang buhay at upang mainitan ang yumaong katawan.

Kulturang Mesolitiko

Nagsilbing isang trasisyon na panahon sa Kulturang Neolitiko

Nag magsimulang matunaw ang mga glacier, umusbong ang mga kagubatan at mga ilog at dagat

Nanirahan ang mga taong mesolitiko sa mga pangpang.

Nadagdagan ang mga uri ng pagkain

Kulturang Neolitiko (New Stone Age; 7000 – 3000 B.C.E.)

Galing sa greek word na “naois” na ibig sabihin ay bago at “lithic” na bato

Hindi lamang paggawa sa mga kagamitang bato ang nadiskubre ng mga taong Neolitiko kundi pati narin ang pagsasaka at pagpapaamo ng mga hayop

Kagamitang bato sa panahong Neolitiko

Sa panahong ito, napamalas ang dramatikong Neolithic Revolution at pagkakabuo ng mga lungsod na tanyag na Urban Revolution sapagkat sedentaryo na ang mga tao sa panahong ito

Ang pagpapaamo ng mga hayop saat pagsasaka ay tanda na hindi dapat umasa ng lubusan sa kapaligiran

Neolithic Revolution

Mga Unang Magsasaka sa Asya

Nagsimula sa lambak ng Indus River sa Timog Asya. Pagtatanim ng cereal, cotton at pagpapaamo ng mga hayop

 

indus river

Sa Timog Silangang Asya unang natutunan ang pagtatanim ng halamang ugat tulad ng gabi at palay

wheat

Sa Hilagang China sinaka ang cereal tulad ng miller at sorghum, pagtanim ng punog mulberry na siyang pagkain ng silkworm

Sa pagpapaamo ng mga hayop at pagsasaka naging determinado ang mga sinaunang tao na makipagharap sa panibagong kapaligiran nito

Panahong Metal

Unang natutunan ang paggamit ng copper. Sa paggamit ng copper ore naproseso ang tanso

 

copper

Ginawang kagamitang pandigma ang copper

Hinalo ang metal sa tanso at tin at nagresulta ng bronze na mas matibay sa tanso

Sa panahong Bronse (5000 – 1200 B.C.E.) nakalikha ng mga kagamitang pansaka

found by Hititte- iron/bakal

Ngunit mas matibay pa sa bronse at tanso ang iron/bakal. Ito’y nadiskubre ng mga Hittite sa Kanlurang Asya.

Nakagawa ng mga kagamitang pansaka at panlaban sa mababangis na hayop

bronze

Namulat ang sinaunang tao sa paggamit ng iba’t-ibang uri ng bagay na nagmula sa bato, metal, pagsasaka at pangangaso kaya salamat sa ebolusyong kultural sa Asya sapagkat ito’y naging daan sa ating kamulatan sa mga nadiskubre ng mga sinaunang tao.

About these ads